Onlangs ben ik benaderd door de Nederlandse importeur van de 'CBL-lens' met de vraag dit product eens te proberen. De CBL-lens is bedoeld om de juiste witbalans bij een bepaalde lichtomstandigheid te bepalen. Aangezien ik hiervoor een grijskaart naar alle tevredenheid gebruik, zag ik niet direct een voordeel in de CBL, maar proberen kan geen kwaad natuurlijk!
Werken met een grijskaart is iets wat ik heb ingebakken in mijn workflow, omdat het mij altijd de juiste kleuren geeft met alle bijkomende voordelen. Bij een fotoshoot wil ik snel kunnen werken: mijn aandacht gaat uit naar het model en daar past veel tijd steken in het juist afstellen van camera en eventueel flitsapparatuur niet bij. Zo ook de witbalans, hiervoor maak ik per lichtomstandigheid één referentiefoto met grijskaart, eenmaal thuis laat ik photoshop de correctie uitvoeren.
Deze methode bevalt me goed: het kost weinig tijd tijdens het fotograferen, ik weet zeker dat de witbalans later gecorrigeerd kan worden en hoef niet te gaan inschatten wat het ongeveer zou moeten zijn of vertrouwen op de automatische witbalans. De automatische witbalans van mijn camera (Nikon D3) werkt uitstekend, maar vooral met moeilijke lichtomstandigheden (lees: weinig licht) en bij menglicht (daglicht + flits) blijft het toch behelpen. En het vervelende is dat bij een niet geheel correcte witbalans de contrasten van een foto ook net wat minder zijn, waarmee mijn 'basis' voor alle post-processing aan niet optimaal is
Overtuigd van werken met een grijskaart ben ik dus absoluut, toch heeft het nog wat nadelen. Met name de correctie achteraf is vaak lastig. Op je camerascherm zie je dan nog de ongecorrigeerde beelden en moet je schatten hoe het er uit komt te zien met de juiste witbalans. Eenmaal op de computer kun je eerst nog weer alle lichtomstandigheden bij langs om de correctie te laten uitvoeren. Aangezien ik alleen modelshoots doe waarbij het erg gestructureerd gaat wel te doen, maar het kost toch extra tijd. Om een voorbeeld te geven: een standaard portfolioshoot duurt ongeveer 3 uren, waarbij het model een paar keer van kleding kan wisselen en we zowel in mijn studio als buiten/op locatie foto's maken. Bij één zo'n shoot maak ik dan gebruik van daglicht, continulicht, flitslicht en een combinatie van flits en continulicht. Dat kan dan oplopen tot 6 á 7 grijskaartopnames, waarbij ik vooral aan elke nieuwe setting de opname maak. Op die manier kan ik in de rawconverter steeds de foto met grijskaart aanklikken en dan selecteren tot aan de volgende grijskaartfoto, omdat ik dan alles van één lichtomstandigheid heb verzameld. Alleen wat ik dan vooral niet moet doen is wisselen van lichtbron en vergeten een grijskaartfoto te maken, want dan word het een puzzelwerkje... En met gemiddeld 10 shoots per week, gaat het wel eens mis.. ;)
Goed... genoeg over hoe ik normaal werk, nu dan de CBL-lens: het apparaat komt binnen in een luxe verpakking, waarbij nog een hangkoord en gebruiksaanwijzing zijn toegevoegd. Ik begin met de gebruiksaanwijzing, waarin keurig per cameramodel in een paar stappen staat vermeld hoe je de CBL moet gebruiken. Fijn, alleen ik zit nog met een los hangkoord en daar is geen uitleg over te vinden.. na een tijdje prutsen heb ik het idee dat deze wel stevig zit (systeem is vergelijkbaar met camerariem) alleen een korte uitleg was toch wel handig geweest.
Volledig gemonteerd komt het schijfje wel erg robuust over en ook het gewicht doet vermoeden dat er duurzaam materiaal is gebruikt. Gezien de aanschafprijs (ik heb de 110mm variant á €99,95) mag dat ook wel. Zoals gezegd is de gebruiksaanwijzing zeer helder en weet ik meteen wat mij te doen staat voor het calibreren van mijn D3: 4 plaatjes leggen de handelingen die ik moet verrichten keurig uit. CBL in de ene hand, camera in de andere, witbalans op 'pre', wb- knopje even ingedrukt houden, foto maken van de CBL (min 80% beeldvullend) gericht op de lichtbron, klaar. Ter bevestiging knippert er nog even 'good' op het display van de camera. Dat schiet op! Geen grijskaartfoto meer, direct de juiste witbalans en achteraf niks meer in de rawconverter hoeven doen, klinkt toch wel erg leuk :) Maar... bevalt het resultaat ook een beetje?
Om te testen of de CBL nou net zo goed werkt als mijn grijskaart heb ik een aantal shoots beide gebruikt. Mijn werkwijze hierbij: eerst een foto met automatische witbalans, dan grijskaart, daarna een foto met de CBL-achterkant (doet ook dienst als grijskaart), de CBL-calibratie en vervolgens in photoshop de resultaten naast elkaar gelegd. Door de grijskaartmeting achteraf toe te passen op alle foto's in de rawconverter kan ik zo alle 4 varianten laten zien met dezelfde foto.
-model: Mariëtte
In de studio met flitslicht zijn de resultaten identiek zonder ook maar een kleine afwijking: uitstekend dus, want ik vond de grijskaartmeting al prima. Met continulicht zit er een klein verschil in, wat met name te zien is in de contrasten. Met name felle kleuren (in dit geval rood) krijgt net iets meer saturatie , beter kloppend dan wat de grijskaartmeting geeft. Buiten met daglicht is het verschil weer nihil, menglicht wint de CBL het duidelijk van de grijskaart: de balans tussen flits en daglicht is gewoon beter, de kleuren van zowel model als achtergrond komen neutraler over en dit komt ook het contrast ten goede.
-model: Rowan
-model: Marianne
-model: Temidayo
De CBL heeft daarnaast ook nog een 'grijskaart achterkant', deze doet het beduidend minder goed. Wijkt flink af in vergelijking met mijn eigen grijskaart en ook de CBL-calibratie, lijkt vooral de beelden te geel te willen maken. Wat mij betreft gewoon niet gebruiken (zie het nut er ook niet zo van in trouwens).
-model: Mariëtte
Uiteindelijk heeft de CBL voor mij een aantal voordelen ten opzichte van werken met een grijskaart: mijn workflow is geoptimaliseerd (geen witbalanscorrecties meer in de rawconverter). Tijdens het maken van de opnames is direct al de juiste witbalans te zien en het resultaat is bij gebruik van continulicht en menglicht beter dan met een conventionele grijskaart. De prijs vind ik wat aan de hoge kant, maar daar staat tegenover dat de 'build-quality' ook wel erg hoog is en ik niet verwacht jaarlijks een nieuwe aan te moeten schaffen. Aanrader dus!